|
مبارزه دولت شوروي با بهائيان
دولت
اتحاد جماهير شوروي (زمان رياست استالين) از سال 1307ش / 1928م به
بعد (خصوصاً در آستانهِ جنگ جهاني دوم: سالهاي 1314 و 1317 / 1935 و
1938 دست به تصرف مشرقالاذکار عشقآباد زد و آن را تبديل به موزه
ساخت. همچنين، در سطحي وسيع، به دستگيري و تبعيد بهائيان به نقاط
مختلف روسيه (نظير سيبري) و بعضاً ايران پرداخت، اموال و کتبشان را
ضبط کرد و محافل و مدارسشان را تعطيل و فعاليتهاي اجتماعي و
تبليغاتيشان را در عشقآباد و ديگر نقاط روسيه ممنوع ساخت.1
درک
علت برخورد رژيم انقلابي شوروي با بهائيان، چندان مشکل نيست. پيوند
آشکار بهائيان (خصوصاً در عشقآباد) با رژيم ضد انقلابي تزاري، اين
فرقه را در چشم انقلابيون کمونيست، آلتي در چنگ امپرياليسم تزاري
جلوه ميداد که طبعاً با سرنگوني تزار، بايد به تکاپوهاي آنان نيز
پايان داده ميشد.
فضلالله صبحي که مشرق الاذکار و تأسيسات بهائيان در عشق آباد را
در زمان تزار از نزديک ديده مينويسد: در «آموزشگاه بهائيها» عکسي از
تزار و همسرش بر ديوار نصب بود که شورشيان کمونيست هنگام قيام بر ضد
تزار، آن را پايين کشيدند. نيز در «نمازخانهِ بهائيان نوشتهاي بود
که عبد البها دربارهِ پادشاه روس آفرين گفته... و از خدا خواسته بود
که پرچمش را برفرازد و سايهاش را بر خاور و باختر بگستراند و هر بامداد
که شاگردان آموزشگاه در آن خانه ميآيند شيخ محمد علي» مبلغ بهائي
«آن را با آواي خوش ميخواند و پس از خواندن ميگفت از ته دل بر
اين مرد آفرين بگوييد و از خدا بخواهيد که همه در سايهاش بيارمند
و... آن نوشته را نيز که محمد حسين عباساف بسيار زيبا نوشته بود و
در شيشه و جام پرزيور جاي داده و در بالاي تالار مشرق الاذکار
آويزان کرده بودند، برداشتند و ديگر ياراي آن را نداشتند که شاه روس
را بخوانند و دربارهاش از خدا گشايش و فيروزي بخواهند» .2
افزون
بر وابستگي آشکار بهائيان روسيه به دربار تزاري، برخي از مطلعين
معتقدند که کشف اسناد دال بر جاسوسي بهائيان براي انگليس نيز (که
«معبود جديد» اين فرقه قلمداد ميشد) در برخورد سرکوبگرانهِ حکومت
شوروي با بهائيان بينقش نبوده است.
خان
ملک ساساني (مورخ پر اطلاع معاصر، و سفير ايران در پايتخت عثماني
پس از جنگ جهاني اول) در تحليل برخورد تند بلشويکها، ضمن اشاره به
پيوند بهائيان با سفارت انگليس و سازمان اينتليجنت سرويس در عصر
قاجار مينويسد: «بعد از جنگ بين المللي اول که حکومت شوروي در
روسيه برقرار شد، در عشق آباد که مرکز اجتماع و عمليات بهائيها بود
بالشويکها درون مشرق الاذکار شبکهِ جاسوسي به نفع انگليسها کشف
کرده و قريب يکصد نفر از وجوه بهائيهاي آنجا را معدوم ساختند» .3
------------------------------------------
پينوشتها:
1. قرن
بديع، شوقي، 4/122ــ
125؛ سالهاي سکوت، خاطرات اسدالله عليزاد، صص 27ــ34، 37، 70، 74، 82
ــ83 ، 89 و 240. پس از فروپاشي شوروي، مشرق الاذکار توسط بهائيان
مجدداً تصرف و بازگشايي شد.
2. به
نوشتهِ او: «بهائيها هم مات و سر گشته بودند که چگونه تزار روس که
عبدالبهاء دربارهاش آفرين گفته... و فرمانروايي جاويد و خوشبختي از
برايش خواسته بود، گرفتار چنگ زيردستان خود شد و چون اين گروه،
شيوهشان اين است که در هر پيشآمدي شادماني کنند و آن را به سود
خود دانند گفتند: براي بزرگي و آيندهِ کيش بهائي اين پيش آمد سزاوار
بود. چه که روزگار تزار با همهِ مهرباني که به ما کرد و دست ما را
در هرکار باز گذاشت نميتوانستيم مردمي که پيرو کليساي ارتدکس بودند
به کيش بهائي بخوانيم. اکنون صدها هزار بار خدا را شکر که از اين پس
آشکارا همهِ پيروان کليساي ارتدکس را به اين کيش ميخوانيم» ! ر.ک،
اسناد و مدارک درباره بهائيگري، صص 70ــ72.
3. دست
پنهان سياست انگليس در ايران، ص 102.
|